Maatschappelijk vastgoed

Maatschappelijk vastgoed omvat een breed palet aan soorten gebouwen met diverse gebruiksfuncties en gebruikers. De gemeenschappelijke noemer is dat het een maatschappelijk beleidsdoel dient. Het gaat dus niet om financieel rendement te behalen met het vastgoed. Uiteraard dienen kosten en baten in evenwicht te zijn maar het primaire doel is het behalen van maatschappelijk rendement met dit bijzondere vastgoed. Actuele en betrouwbare gegevens zijn essentiële bouwstenen voor de ontwikkeling en onderbouwing van beleid en strategie. Besturen en beslissen doen we meestal niet op basis van veronderstellingen. Hoewel emotionele zaken duidelijk een rol spelen, dienen feiten een solide basis te vormen. Te meer omdat het maatschappelijke vastgoed met veruit de meeste beleidsterreinen van een overheid of instelling verbonden is.

Organising cities by Urs WehrliHet vastgoed vertegenwoordigt een groot kapitaal in zowel Euro’s als ook in mensen die erbij betrokken zijn en van afhankelijk zijn. Binnen maatschappelijke instellingen gaat de hoofdaandacht begrijpelijkerwijs uit naar de inhoud van de diverse beleidsterreinen. De gebouwen krijgen daarbinnen ‘slechts’ beperkt aandacht. Een transparant en deskundig omgaan met dit maatschappelijk kapitaal is echter een taak op zich.

 

Kritische succesfactoren voor strategische sturing

Start met het expliciet benoemen van strategische beleidsdoelen en deze helder en SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Relevant, Tijdgebonden) te communiceren naar alle belanghebbenden. Houdt de vinger aan de pols door met van de strategie afgeleide Key Performance Indicatoren (KPI) de doeltreffendheid, doelmatigheid en voortgang te meten en zo de belangrijkste strategische beleidsdoelen te monitoren. Vertaal beleidsdoelen in concrete actieplannen en stuur daar op. Vastgoedmanagement is namelijk meer dan alleen technisch en operationeel gebouwbeheer. Volgens het motto ‘meten is weten want gissen is missen en gokken is dokken’ kan zo een gefundeerde afweging worden gemaakt in hoeverre het in gebruik zijnde (maatschappelijk) vastgoed effectief (doeltreffend) en efficiënt (doelmatig) gebruikt wordt in relatie tot de geformuleerde beleidsdoelen. Strategische sturing op vastgoed is daarmee mogelijk.

 

Van kosten naar baten

Huisvesting is niet alleen een kostenpost maar levert een bijdrage aan het beleid van de maatschappelijke organisatie/instelling. Daarvoor moet er gestuurd kunnen worden op de vastgoedvoorraad, de bezetting en de daarmee gemoeide financiële middelen. Enkele relevante vragen zijn daarbij:

1. Hoe kan het vastgestelde beleid vertaald worden in relevante kwaliteitsmeetcriteria voor het maatschappelijke vastgoed waardoor betrouwbare (basis) stuurinformatie ontstaat?

2. Hoe kan de strategische voorraad maatschappelijk vastgoed worden vastgesteld?

3. Hoe te muteren binnen de strategische voorraad?

4. Is het technisch, operationeel, juridisch en financieel gebouwbeheer zodanig georganiseerd dat er ‘evidence based’ gestuurd kan worden?

5. Hoe is het klantbeheer en contact met de feitelijke gebruikers van het vastgoed georganiseerd?

6. Zijn processen en procedures beschreven en gekoppeld aan de respectievelijke beleidsdoelen zodat transparant is waar ze aan moeten bijdragen?

Regelmatig op hoofdlijnen meten van de belangrijkste gebouw prestaties helpt bij het beter afstemmen van het ruimtegebruik op de feitelijke ruimtebehoefte. Waardoor kostenbesparingen zichtbaar worden en overcomplete gebouwen kunnen worden afgestoten. De voor vervreemding in aanmerking komende panden dienen dan wel tegen het (middel) lange termijn huisvestingsbeleid te worden afgezet om te voorkomen dat de “kroonjuwelen” worden verkocht.

Let op dat de relevante sturingsdata op een eenvoudige en kosteneffectieve wijze actueel blijft. Vastgoed is namelijk geen doel maar een middel om maatschappelijk gewenste doelen te faciliteren. Dat maakt betere besluitvorming mogelijk en geeft zo het juiste maatschappelijke rendement.

Zie ook de video Bedrijfskundige quickscan maatschappelijk vastgoed.

Maak van je school een learning environment:

 

-The Architect as Business Optimizer-