Het Strategisch Gebouw Ontrafeld

Bestaat er zoiets als een strategisch gebouw? Het woord strategisch wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt bij gebouwen. Strategisch lijkt vooral een goed verkopend synoniem om iets belangrijker te laten lijken of in de betekenis van slim handelen. Door dit ‘verkeerd’ woordgebruik is de essentie niet meer duidelijk. Er worden kansen gemist om huisvesting te laten bijdragen om de bedrijfsstrategie te realiseren.

Strategie gaat over de inhoud, het hogere doel, het langetermijnbeleid dat wordt nagestreefd. Het legt gedurende een langere periode beslag op een zodanig belangrijk deel van de bedrijfsmiddelen, dat andere alternatieven worden uitgesloten. Door het belang en de omvang ervan is een strategische beslissing in wezen onomkeerbaar. Tactiek gaat over het middel, het zijn de kleine stapjes in de uitvoering van de strategie.
Strategie speelt zich af op de landkaart, tactiek is de werkelijke strijd op het slagveld. Maar er is ook een wisselwerking. Je kunt de tactiek nog zo goed uitvoeren, maar als de strategie niet deugt, wordt het niks.

Huurder
Bij een huurder is er geen sprake van een groot beslag op de middelen en al evenmin van een onomkeerbaarheid. Huurcontracten hebben bovendien meestal beperkte looptijden. Een gebouw en zijn locatie zijn voor een huurder daarom ‘slechts’ tactische middelen: stappen om de bedrijfsstrategie ten uitvoer te brengen.

Eigenaar
Voor een projectontwikkelaar is een gebouw alleen een tactisch middel in het realiseren van zijn bedrijfsstrategie van korte doorlooptijden, minimaal beslag op eigen middelen, laag inkopen en hoog verkopen. Bij een belegger of eigenaar/gebruiker is er door het grote beslag op de middelen en de lange(re) termijn dat de gebouwen in portefeuille blijven, in veel gevallen sprake van dat deze gebouwen strategisch zijn.

Samenleving
De gebouwde omgeving is meer dan een optelsom van gebouwen met (openbare) ruimte ertussen en menselijke en economische belangen. Een gebouwde omgeving is een verzameling mensen met verlangens en behoeften. In de huidige ruimtelijke ordening kijkt men hoofdzakelijk naar de verzameling gebouwen en openbare ruimten. De mens wordt vooral gezien als de betalende consument om de grondexploitatie sluitend te krijgen. Het vergt een zorgvuldig omgaan met de ruimte omdat wat je maakt er voor decennia staat en misschien wel langer. De gebouwde omgeving vormt een element van onze hedendaagse cultuur. Een deel wordt uiteindelijk zelfs ons cultureel erfgoed. Deze belangen en de omvang maken dat gebouwen voor de samenleving vaak strategisch zijn. Dit is een grote verantwoordelijkheid voor de betrokkenen bij de totstandkoming en het gebruik van onze gebouwde omgeving.

Lees verder in het artikel ‘Het Strategische Gebouw Ontrafeld’ gepubliceerd in het magazine FMI. (FMI nr 10/2009-Ir. René P.M. Stevens MBA)